Zasłona w siatkówce – zasady i błędy

Gdy kibice cieszą oczy potężnymi atakami, sędziowie skrupulatnie pilnują boiskowej dyscypliny. Jednym z elementów, na które coraz częściej zwracają uwagę, jest zasłona w siatkówce. Na czym polega i kiedy sędzia może odgwizdać błąd zasłony?

Co to zasłona w siatkówce?

Zasłona to działanie zawodników drużyny serwującej, które utrudnia przeciwnikowi obserwację uderzenia piłki przez zawodnika zagrywającego i toru jej lotu.

W przepisach rozróżnia się dwa rodzaje zasłony:

• Zasłona indywidualna – to sytuacja, gdy jeden zawodnik celowo zasłania przeciwnikowi widok na zawodnika zagrywającego.
• Zasłona zbiorowa – ma miejsce, gdy dwóch lub trzech zawodników drużyny zagrywającej stoi blisko siebie, a piłka zagrywana jest nad nimi.

Zgodnie z przepisami FIVB, zawodnicy nie mogą w sposób niedozwolony utrudniać przeciwnikom obserwacji zagrywającego oraz toru lotu piłki.

Na czym polega zasłona w siatkówce?

Aby zrozumieć, na czym polega zasłona w siatkówce, należy przyjrzeć się zachowaniu zawodników drużyny serwującej. Najnowsze przepisy FIVB, uchwalone w 2025 roku mówią: „Zawodnik lub grupa zawodników zespołu zagrywającego tworzy zasłonę podczas wykonywania zagrywki, wymachując rękami, skacząc lub poruszając się na boki, lub stojąc w grupie, zasłaniając zarówno piłkę w momencie uderzenia przez zawodnika zagrywającego jak i ścieżkę lotu piłki aż piłka doleci do pionowej płaszczyzny siatki. Nie ma zasłony, jeśli piłka w momencie uderzenia przez zawodnika zagrywającego lub ścieżka lotu piłki są widoczne dla zespołu przyjmującego”.

Co więcej, według nowych przepisów gry żaden z zawodników zespołu zagrywającego nie może podnosić rąk nad głowę w trakcie wykonywania zagrywki, dopóki piłka nie przekroczy płaszczyzny siatki. Dopuszczalne jest chronienie głowy przed piłką, ale zawodnik nie może podnieść rąk ponad nią.

Poza tym zawodnicy nie mogą stać w grupie z zamiarem tworzenia zasłony. W takiej sytuacji sędzia powinien zwrócić uwagę zespołowi, za pośrednictwem grającego kapitana, jeśli uzna, że zespół tworzy zasłonę.

Odkąd weszły w życie nowe przepisy, sędziowie baczniej obserwują zachowanie i odległość między zawodnikami. Nawet jeśli nie machają rękami, ale stoją ramię w ramię, a piłka leci nisko nad nimi – punkt zostaje przyznany drużynie odbierającej.

Kiedy jest błąd zasłony w siatkówce?

Sędziowie odgwiżdżą błąd zasłony, jeśli:

• Piłka przeleci bezpośrednio nad zawodnikiem lub grupą zawodników, którzy wykonują ruchy rozpraszające, mające na celu zasłonięcie przeciwnikowi zawodnika zagrywającego i tor lotu piłki.
• Zawodnik drużyny serwującej trzyma ręce powyżej linii głowy w momencie uderzenia piłki, a ta przelatuje w jego bliskim sąsiedztwie.
• Zespół zignorował wcześniejsze upomnienie sędziego i celowo powtarza ustawienie mające na celu ukrycie trajektorii serwisu.

W przypadku stwierdzenia zasłony, sędzia pierwszy przerywa akcję gwizdkiem i wskazuje drużynę serwującą jako winną. Następnie wykonuje charakterystyczny gest: podnosi oba ramiona pionowo do góry, trzymając je równolegle, z dłońmi zwróconymi do wewnątrz. Jest to sygnał, że doszło do nieprzepisowego ograniczenia widoczności.